सिंधुदुर्गातील २० गावांमध्ये ५० कामे मंजूर
मानवी व वन्यजीवांसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यासह भूजल पुनर्भरणावर भर
सिंधुदुर्ग : दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी तसेच ग्रामीण भागातील पाणीटंचाईची समस्या कमी करण्यासाठी लोकसहभागातून जलसंधारणाची चळवळ उभी करा, असे आवाहन पालकमंत्री नितेश राणे यांनी केले आहे. त्यांच्या आवाहनानुसार, जिल्हा वार्षिक योजनेंतर्गत जल व मृदसंधारणाच्या कामांना प्राधान्याने मंजुरी देण्यात आली असून, सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील २० गावांमध्ये एकूण ५० कामे मंजूर करण्यात आली आहेत. या कामांमुळे पावसाचे पाणी अडविणे, जमिनीत पाणी मुरविणे, भूजल पातळीत वाढ करणे तसेच मानवी व वन्यजीवांसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यावर भर देण्यात येणार आहे.
बदलत्या हवामानामुळे पावसाचे अनियमित वितरण, उन्हाळ्यात निर्माण होणारी पाणीटंचाई आणि भूजल पातळीत होणारी घट या समस्यांवर मात करण्यासाठी जल व मृदसंधारणाची कामे प्रभावीपणे राबविणे आवश्यक आहे. या पार्श्वभूमीवर मंजूर करण्यात आलेल्या कामांमुळे पावसाचे वाहून जाणारे पाणी अडविणे, जमिनीत पाणी मुरविणे, भूजल पुनर्भरणाला चालना देणे तसेच पाण्याची उपलब्धता वाढविणे शक्य होणार आहे. यामुळे दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी स्थानिक पातळीवर जलस्रोत बळकट करण्यास मदत होईल.
जल व मृदसंधारणाच्या कामांमुळे जमिनीची धूप रोखणे, पावसाचे पाणी अडवून त्याचा साठा करणे आणि भूजल पातळी टिकवून ठेवणे शक्य होणार आहे. पाण्याची उपलब्धता वाढल्यामुळे शेतीसह ग्रामीण भागातील विविध गरजांसाठी पाण्याचा उपयोग करता येईल. या कामांच्या माध्यमातून जलसंधारणाच्या शाश्वत उपाययोजनांना चालना देण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे. त्यामुळे दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी जलस्रोतांचे बळकटीकरण महत्त्वाचे ठरणार आहे.
वन्यजीव संवर्धनासाठीही जलसंधारण महत्त्वाचे
वन्यजीव संवर्धनाच्या दृष्टीने जलसंधारणाच्या कामांना विशेष महत्त्व आहे. उन्हाळ्याच्या कालावधीत वनक्षेत्रातील नैसर्गिक जलस्रोत आटल्यामुळे वन्यप्राण्यांना पाण्यासाठी स्थलांतर करावे लागते. अशा परिस्थितीत वनक्षेत्रातील नैसर्गिक जलस्रोतांचे संवर्धन करणे, पाण्याचे साठे निर्माण करणे आणि आवश्यक ठिकाणी पाण्याची उपलब्धता वाढविणे गरजेचे आहे. या उपाययोजनांमुळे वन्यप्राण्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाचे संरक्षण होण्यास मदत होईल. तसेच जैवविविधतेचे संवर्धन आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्यासही हातभार लागेल.
जलसंधारणाच्या कामांमुळे पर्यावरणीय संतुलन राखण्याबरोबरच जैवविविधतेचे संरक्षण करणे आणि वन्यजीवांच्या अधिवासाचे संवर्धन करणे शक्य होणार आहे. त्यामुळे जलसंधारण, मृदसंधारण आणि वन्यजीव संवर्धन यांचा समन्वय साधून पर्यावरणपूरक उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यावर भर देण्यात येत आहे.
वनराई बंधाऱ्यांच्या उभारणीत नागरिकांनी सहभागी व्हावे
पालकमंत्री नितेश राणे यांच्या आवाहनानुसार, वनविभागाच्या वतीने लोकसहभागातून राबविण्यात येणाऱ्या वनराई बंधारा उपक्रमात नागरिकांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवावा. पावसाचे पाणी अडविणे, जमिनीत मुरविणे, भूजल पातळीत वाढ करणे आणि पाणीटंचाईवर मात करणे यासाठी वनराई बंधारे महत्त्वपूर्ण ठरतात. त्यामुळे जलसंधारणाची कामे केवळ शासकीय यंत्रणेपुरती मर्यादित न ठेवता त्यामध्ये नागरिकांचा सक्रिय सहभाग आवश्यक आहे. प्रशासन आणि लोकसहभाग यांच्या समन्वयातून जलस्रोतांचे बळकटीकरण करून दुष्काळी परिस्थितीवर मात करण्यासाठी प्रयत्न करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
